Wersja twojej przeglądarki jest przestarzała. Zalecamy zaktualizowanie przeglądarki do najnowszej wersji.

Aktywny przeciw wykluczeniu



Pokrewność i zależność praw Konstytucji RP i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka na Trybunał Konstytucyjny.

W internecie w wielu miejscach jest podawana informacja że wyroki Trybunału Konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej są niepodważalne, ostateczne do wykonania i nie podlegają zaskarżeniu. Informacje te są zwłaszcza rozpowszechnione przez wszelkiego typu portale rządowe i państwowe. Jednakże nie do końca jest to prawda. Prawdą bowiem jest to tylko w ujęciu takim jeżeli weźmiemy pod uwagę tylko i wyłącznie instytucje polskiego wymiaru sprawiedliwości. Taka informacja nie uwzględnia jednak możliwości skargi na decyzje i uzasadnienie Trybunału Konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu co jest jak najbardziej możliwe do realizacji.

Zacznijmy od tego co jest podstawą do takiego działania – oczywiście samo przystąpienie do zobowiązania się polski do przestrzegania Europejskiej Konwencji Praw Człowieka której Europejski Trybunał Praw Człowieka jest strażnikiem.

Kwestie zależności polskiego prawa od prawa międzynarodowego są określone dla osób nie zdających sobie z tego sprawy nawet w samej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej która jest najważniejszym aktem prawnym w Polsce mającym przewagę nad prawami kodeksowymi (dlatego istnieje skarga konstytucyjna do Trybunału Konstytucyjnego na łamanie praw skarżącego wynikających z konstytucji przez sądy posługujące się prawami kodeksowymi). Wracając do tematu są to następujące artykuły konstytucji.

Artykuł 9 Konstytucji RP

Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego.

Artykuł 87 Konstytucji RP

Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.

Artykuł 88 Konstytucji RP

Ust 3 Umowy międzynarodowe ratyfikowane za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie są ogłaszane w trybie wymaganym dla ustaw. Zasady ogłaszania innych umów międzynarodowych określa ustawa.

Artykuł 91 Konstytucji RP

  • Ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy.
  • Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową.
  • Jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami.

Jak wynika z powyższego w połączeniu z opisanymi w artykułach - Skarga do Trybunału Konstytucyjnego na naruszenie praw konstytucyjnych strony na czym polega - zasadami składania skarg konstytucyjnych ukazuje się pewnego rodzaju porządek prawny ukazujący nadrzędność i podrzędność konkretnych praw i sądów – którą w bardzo uproszczony sposób od sądów i praw najbardziej podrzędnych do sądów i praw najbardziej nadrzędnych można ująć w ten sposób – sądy krajowe I i II instancji i prawa kodeksowe – Trybunał Konstytucyjny i prawa konstytucyjne – Europejski Trybunał Praw Człowieka i prawa Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Przyjrzyjmy się jednak jeszcze raz wynikającym z Konstytucji RP prawom do skargi do Trybunału Konstytucyjnego.

Artykuł 78 Konstytucji RP

Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa.

Artykuł 79 Konstytucji RP

  • Każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji.

Artykuł 188 Konstytucji RP

Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach:

  • zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją,
  • zgodności ustaw z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie,
  • zgodności przepisów prawa, wydawanych przez centralne organy państwowe, z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami,
  • skargi konstytucyjnej, o której mowa w art. 79 ust. 1.

Artykuł 190 Konstytucji RP

  • Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
  • Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach wymienionych w art. 188 podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Jeżeli akt nie był ogłoszony, orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".
  • Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny dwunastu miesięcy. W przypadku orzeczeń, które wiążą się z nakładami finansowymi nie przewidzianymi w ustawie budżetowej, Trybunał Konstytucyjny określa termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego po zapoznaniu się z opinią Rady Ministrów.
  • Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.
  • Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego zapadają większością głosów.

Artykuł 191 Konstytucji RP

  • Z wnioskiem w sprawach, o których mowa w art. 188, do Trybunału Konstytucyjnego wystąpić mogą:

6) podmioty określone w art. 79 w zakresie w nim wskazanym.

Z powyższych praw wynika że jednym z obowiązków Trybunału Konstytucyjnego jest nawet określanie czy dane ustawy są zgodne z prawem międzynarodowym – ale uwaga – tego rodzaju argumentu nie można użyć w skardze konstytucyjnej gdyż w skardze konstytucyjnej zgodnie z artykułem 79 Konstytucji RP można wnieść skargę w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach, co oznacza że nie można wnieść skargi w sprawie zgodności z aktem prawa międzynarodowego wynikającego na przykład z konwencji.

Na pierwszy rzut oka wydaje się to pogmatwane że kwestie rozpatrzenia zgodności ustawy z aktem prawa międzynarodowego może poruszać w Trybunale Konstytucyjnym tylko sąd lub instytucja prawna ale nie skarżący obywatel jednakże tak naprawdę nie ma co dyskutować z ustanowionym porządkiem prawnym tylko postępować tak jak porządek prawny pozwala. Na temat takiej konstrukcji zasad skargi konstytucyjnej można by długo polemizować dlaczego nie można w skardze porównywać aktu normatywnego będącego podstawą decyzji sądowej z obowiązującym Państwo prawem międzynarodowym ale jeżeli nie ma drogi na skróty to jest droga na około wykorzystując następującą argumentacje:

Skoro prawo do rozpatrzenia skargi na łamanie praw konstytucyjnych jest określone w Konstytucji RP jako element prawa do sądu i każdą skargę konstytucyjną Trybunał Konstytucyjny musi rozpatrzyć to odmowa rozpatrzenia skargi konstytucyjnej łamie nie tylko generalne prawo do sądu wynikające z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zarówno artykuł 45 prawo do sądu jak i 78 prawo do skargi konstytucyjnej) ale również prawo do sądu wynikające z artykułu 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Odmowa więc rozpatrzenia skargi konstytucyjnej może być z pełnym powodzeniem zaskarżona do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka jako odmowa prawa do sądu – artykuł 6 oraz odmowa skutecznego środka odwoławczego – artykuł 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Drugą jeszcze ważniejszą możliwością jest możliwość zaskarżenia wyroku i uzasadnienia Trybunału Konstytucyjnego RP do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu.

Skoro bowiem podstawowym elementem rozpatrywania skargi konstytucyjnej jest udzielenie merytorycznej odpowiedzi przez Trybunał Konstytucyjny czy zastosowane przepisy kodeksowe ze strony sądów niższej instancji w określonej sytuacji nie łamią praw konstytucyjnych strony to tak naprawdę Trybunał Konstytucyjny jest zobligowany do udzielenia odpowiedzi na te istotne dla procesu merytoryczne kwestie od których rozpatrzenia sądy niższej instancji się uchylały.

Dalsze uchybienia w interpretacji uzasadnienia Trybunału Konstytucyjnego mogą więc być ponownie podstawą do skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka na łamanie prawa do sądu – artykuł 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka jeżeli sąd tylko formalnie prowadzi proces a praktycznie nie rozpatruje istotnych dla sprawy kwestii – brak jest więc merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez sąd – samo zaś odbycie procesu i nadanie procesowi numeru statystycznego nie można nazwać sprawiedliwym procesem.

Oczywiście ten jeden przykład wcale nie wyczerpuje możliwości zaskarżenia wyroku i uzasadnienia Trybunału Konstytucyjnego do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Mogą to być bowiem wszelkie inne treści uzasadnienia wykonanego przez Trybunał Konstytucyjny które łamią prawa konwencji.

Należy bowiem zaznaczyć że wcale nie trzeba na podstawie udowodnionych i obiektywnych zdarzeń które były zgłaszane do sądu tworzyć odrębnej argumentacji na potrzeby skargi do Trybunału Konstytucyjnego i na potrzeby skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka gdyż paradoksalnie prawa wynikające z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i prawa wynikające z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka są bardzo podobne w swej treści i dotyczące podobnych zakresów tematycznych i tyczą się generalnych praw do sądu, przestrzegania prawa, równouprawnienia, zakazu dyskryminacji, wolności osobistej, godności, poszanowania prywatności, poszanowania życia rodzinnego itp.

Wystarczy więc jedynie logicznie powiązać prawa wynikające z Konstytucji RP z prawami wynikającymi z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka aby w przypadku nie uwzględnienia poprzez Trybunał Konstytucyjny skargi na naruszenie określonych praw konstytucyjnych skarżącego wnieść skargę na Trybunał Konstytucyjny do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka na łamanie pokrewnych tematycznie praw konwencji. W jednym i w drugim przypadku zaś podstawa skargi czyli teza, opis zdarzeń i dowody pozostają takie same.

Oczywiście powiązanie takich praw musi być szczegółowo indywidualnie dokonane dla każdej sprawy nie ma bowiem jakiś ogólnych reguł.

Tu jedynie przedstawię przykłady powiązania pewnych grup praw wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z prawami wynikającymi z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Artykuły Konstytucji RP dotyczące zakazu dyskryminacji i ograniczania wolności i praw obywatela.

Art. 2. Konstytucji RP

Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Art. 2. Konstytucji RP

Ust 2 Niedopuszczalne jest ograniczenie wolności i praw człowieka i obywatela wyłącznie z powodu rasy, płci, języka, wyznania lub jego braku, pochodzenia społecznego, urodzenia oraz majątku.

Art. 32. Konstytucji RP

Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.

Art. 33. Konstytucji RP

Kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym.

Art. 41. Konstytucji RP

  • Każdemu zapewnia się nietykalność osobistą i wolność osobistą. Pozbawienie lub ograniczenie wolności może nastąpić tylko na zasadach i w trybie określonych w ustawie.
  • Każdy pozbawiony wolności nie na podstawie wyroku sądowego ma prawo odwołania się do sądu w celu niezwłocznego ustalenia legalności tego pozbawienia. O pozbawieniu wolności powiadamia się niezwłocznie rodzinę lub osobę wskazaną przez pozbawionego wolności.
  • Każdy zatrzymany powinien być niezwłocznie i w sposób zrozumiały dla niego poinformowany o przyczynach zatrzymania. Powinien on być w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania przekazany do dyspozycji sądu. Zatrzymanego należy zwolnić, jeżeli w ciągu 24 godzin od przekazania do dyspozycji sądu nie zostanie mu doręczone postanowienie sądu o tymczasowym aresztowaniu wraz z przedstawionymi zarzutami.
  • Każdy bezprawnie pozbawiony wolności ma prawo do odszkodowania.

Art.. 47. Konstytucji RP

Każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.

Art. 65. Konstytucji RP

Każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Wyjątki określa ustawa.

Art. 77. Konstytucji RP

  • Każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej.
  • Ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw.

Art.  78. Konstytucji RP

Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa.

Art. 83. Konstytucji RP

Każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej.

Artykuły Europejskiej Konwencji Praw Człowieka dotyczące zakazu dyskryminacji i ograniczania wolności i praw obywatela.

Artykuł 14. Zakaz dyskryminacji

Korzystanie z praw i wolności wymienionych w niniejszej konwencji powinno być zapewnione bez dyskryminacji wynikającej z takich powodów, jak płeć, rasa, kolor skóry, język, religia, przekonania polityczne i inne, pochodzenie narodowe lub społeczne, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie bądź z jakichkolwiek innych przyczyn.

Artykuł 5 Prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego

1.

Każdy ma prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego. Nikt nie może być pozbawiony
wolności, z wyjątkiem następujących przypadków i w trybie ustalonym przez prawo:
a) zgodnego z prawem pozbawienia wolności w wyniku skazania przez właściwy sąd;
b) zgodnego z prawem zatrzymania lub aresztowania w przypadku niepodporządkowania się wydanemu zgodnie z prawem orzeczeniu sądu lub w celu zapewnienia wykonania określonego w ustawie obowiązku;
c) zgodnego z prawem zatrzymania lub aresztowania w celu postawienia przed właściwym organem, jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia czynu zagrożonego karą, lub, jeśli jest to konieczne, w celu zapobieżenia popełnieniu takiego czynu lub uniemożliwienia ucieczki po jego dokonaniu;
d) pozbawienia nieletniego wolności na podstawie zgodnego z prawem orzeczenia w celu ustanowienia nadzoru wychowawczego lub zgodnego z prawem pozbawienia nieletniego wolności w celu postawienia go przed właściwym organem;
e) zgodnego z prawem pozbawienia wolności osoby w celu zapobieżenia szerzeniu przez nią choroby zakaźnej, osoby umysłowo chorej, alkoholika, narkomana lub włóczęgi;
f) zgodnego z prawem zatrzymania lub aresztowania osoby, w celu zapobieżenia jej nielegalnemu wkroczeniu na terytorium państwa, lub osoby, przeciwko której toczy się postępowanie o wydalenie lub ekstradycję.

2.

Każdy, kto został zatrzymany, powinien zostać niezwłocznie i w zrozumiałym dla niego języku poinformowany o przyczynach zatrzymania i o stawianych mu zarzutach.

3.

Każdy zatrzymany lub aresztowany zgodnie z postanowieniami ustępu 1 lit. c) niniejszego artykułu powinien zostać niezwłocznie postawiony przed sędzią lub innym urzędnikiem uprawnionym przez ustawę do wykonywania władzy sądowej i ma prawo być sądzony w rozsądnym terminie albo zwolniony na czas postępowania. Zwolnienie może zostać uzależnione od udzielenia gwarancji zapewniających stawienie się na rozprawę.

4.

Każdy, kto został pozbawiony wolności przez zatrzymanie lub aresztowanie, ma prawo odwołania się do sądu w celu ustalenia bezzwłocznie przez sąd legalności pozbawienia wolności i zarządzenia zwolnienia, jeżeli pozbawienie wolności jest niezgodne z prawem.

5.

Każdy, kto został pokrzywdzony przez niezgodne z treścią tego artykułu zatrzymanie lub aresztowanie, ma prawo do odszkodowania.

 

Artykuły Konstytucji RP dotyczące prawa do zachowania godności osobistej nakazujące instytucjom państwowym jej ochronę.

Art. 30. Konstytucji RP

Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych.

Art. 40. Konstytucji RP

Nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu i karaniu. Zakazuje się stosowania kar cielesnych.

Art. 47. Konstytucji RP

Każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.

Artykuły Europejskiej Konwencji Praw Człowieka dotyczące prawa do zachowania godności osobistej nakazujące instytucjom państwowym jej ochronę.

Artykuł 14. Zakaz dyskryminacji

Korzystanie z praw i wolności wymienionych w niniejszej konwencji powinno być zapewnione bez dyskryminacji wynikającej z takich powodów, jak płeć, rasa, kolor skóry, język, religia, przekonania polityczne i inne, pochodzenie narodowe lub społeczne, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie bądź z jakichkolwiek innych przyczyn.

Artykuły konstytucji RP dotyczące prawa do ochrony prywatności, swobody poruszania i pracy

Art. 50. Konstytucji RP

Zapewnia się nienaruszalność mieszkania. Przeszukanie mieszkania, pomieszczenia lub pojazdu może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie i w sposób w niej określony.

Art. 51. Konstytucji RP

  • Nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby.
  • Władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym.
  • Każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych. Ograniczenie tego prawa może określić ustawa. 
  • Każdy ma prawo do żądania sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą.
  • Zasady i tryb gromadzenia oraz udostępniania informacji określa ustawa.

Art. 52. Konstytucji RP

  • Każdemu zapewnia się wolność poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu.
  • Każdy może swobodnie opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 65. Konstytucji RP

  • Każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Wyjątki określa ustawa.

Artykuły Europejskiej Konwencji Praw Człowieka dotyczące prawa do ochrony prywatności, swobody poruszania i pracy

Artykuł 8 Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego

1.

Każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji.

2.

Niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób.

Artykuł 4. Zakaz niewolnictwa i pracy przymusowej

  • Nikt nie może być trzymany w niewoli lub w poddaństwie.
  • Nikt nie może być zmuszony do świadczenia pracy przymusowej lub obowiązkowej.

Artykuły Konstytucji RP dotyczące prawa do sądu.

Art. 45. Konstytucji RP

  • Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
  • Wyłączenie jawności rozprawy może nastąpić ze względu na moralność, bezpieczeństwo państwa i porządek publiczny oraz ze względu na ochronę życia prywatnego stron lub inny ważny interes prywatny. Wyrok ogłaszany jest publicznie.

Art. 78. Konstytucji RP

Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa.

Art. 176. Konstytucji RP

  • Postępowanie sądowe jest co najmniej dwuinstancyjne.
  • Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy.

Artykuły Europejskiej Konwencji Praw Człowieka dotyczące prawa do sądu.

Artykuł 6. Prawo do rzetelnego procesu sądowego

  • Każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej. Postępowanie przed sądem jest jawne, jednak prasa i publiczność mogą być wyłączone z całości lub części rozprawy sądowej ze względów obyczajowych, z uwagi na porządek publiczny lub bezpieczeństwo państwowe w społeczeństwie demokratycznym, gdy wymaga tego dobro małoletnich lub gdy służy to ochronie życia prywatnego stron albo też w okolicznościach szczególnych, w granicach uznanych przez sąd za bezwzględnie konieczne, kiedy jawność mogłaby przynieść szkodę interesom wymiaru sprawiedliwości.
    2. Każdego oskarżonego o popełnienie czynu zagrożonego karą uważa się za niewinnego do czasu udowodnienia mu winy zgodnie z ustawą.
    3. Każdy oskarżony o popełnienie czynu zagrożonego karą ma co najmniej prawo do:
    a) niezwłocznego otrzymania szczegółowej informacji w języku dla niego zrozumiałym o istocie i przyczynie skierowanego przeciwko niemu oskarżenia;
    b) posiadania odpowiedniego czasu i możliwości do przygotowania obrony;
    c) bronienia się osobiście lub przez ustanowionego przez siebie obrońcę, a jeśli nie ma wystarczających środków na pokrycie kosztów obrony - do bezpłatnego korzystania z pomocy obrońcy wyznaczonego z urzędu, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości;
    d) przesłuchania lub spowodowania przesłuchania świadków oskarżenia oraz żądania obecności i przesłuchania świadków obrony na takich samych warunkach jak świadków oskarżenia;
    e) korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie rozumie lub nie mówi językiem używanym w sądzie.

Artykuł 13. Prawo do skutecznego środka odwoławczego

Każdy, czyje prawa i wolności zawarte w niniejszej konwencji zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka odwoławczego do właściwego organu państwowego także wówczas, gdy naruszenia dokonały osoby wykonujące swoje funkcje urzędowe 

Artykuły Konstytucji RP dotyczące prawa do życia rodzinnego i ochrony rodzicielstwa oraz równouprawnienia płci w życiu rodzinnym.

Art. 18. Konstytucji RP

Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 33. Konstytucji RP

Kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej Polskiej mają równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym. 

Artykuły Europejskiej Konwencji Praw Człowieka dotyczące prawa do życia rodzinnego i ochrony rodzicielstwa oraz równouprawnienia płci w życiu rodzinnym.

Artykuł 8 Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego

1.

Każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji.

2.

Niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób.

Artykuł 14. Zakaz dyskryminacji

Korzystanie z praw i wolności wymienionych w niniejszej konwencji powinno być zapewnione bez dyskryminacji wynikającej z takich powodów, jak płeć, rasa, kolor skóry, język, religia, przekonania polityczne i inne, pochodzenie narodowe lub społeczne, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie bądź z jakichkolwiek innych przyczyn.

Artykuły Konstytucji RP dotyczące wolności i praw obywatelskich.

Art. 31. Konstytucji RP

  • Wolność człowieka podlega ochronie prawnej.
  • Każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych. Nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje
  • Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

Art. 49. Konstytucji RP

Zapewnia się wolność i ochronę tajemnicy komunikowania się. Ich ograniczenie może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie i w sposób w niej określony.

Art. 50. Konstytucji RP

Zapewnia się nienaruszalność mieszkania. Przeszukanie mieszkania, pomieszczenia lub pojazdu może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie i w sposób w niej określony.

Artykuły Europejskiej Konwencji Praw Człowieka dotyczące wolności i praw obywatelskich.

Artykuł 5 Prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego

1.

Każdy ma prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego. Nikt nie może być pozbawiony
wolności, z wyjątkiem następujących przypadków i w trybie ustalonym przez prawo:
a) zgodnego z prawem pozbawienia wolności w wyniku skazania przez właściwy sąd;
b) zgodnego z prawem zatrzymania lub aresztowania w przypadku niepodporządkowania się wydanemu zgodnie z prawem orzeczeniu sądu lub w celu zapewnienia wykonania określonego w ustawie obowiązku;
c) zgodnego z prawem zatrzymania lub aresztowania w celu postawienia przed właściwym organem, jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia czynu zagrożonego karą, lub, jeśli jest to konieczne, w celu zapobieżenia popełnieniu takiego czynu lub uniemożliwienia ucieczki po jego dokonaniu;
d) pozbawienia nieletniego wolności na podstawie zgodnego z prawem orzeczenia w celu ustanowienia nadzoru wychowawczego lub zgodnego z prawem pozbawienia nieletniego wolności w celu postawienia go przed właściwym organem;
e) zgodnego z prawem pozbawienia wolności osoby w celu zapobieżenia szerzeniu przez nią choroby zakaźnej, osoby umysłowo chorej, alkoholika, narkomana lub włóczęgi;
f) zgodnego z prawem zatrzymania lub aresztowania osoby, w celu zapobieżenia jej nielegalnemu wkroczeniu na terytorium państwa, lub osoby, przeciwko której toczy się postępowanie o wydalenie lub ekstradycję.

2.

Każdy, kto został zatrzymany, powinien zostać niezwłocznie i w zrozumiałym dla niego języku poinformowany o przyczynach zatrzymania i o stawianych mu zarzutach.

3.

Każdy zatrzymany lub aresztowany zgodnie z postanowieniami ustępu 1 lit. c) niniejszego artykułu powinien zostać niezwłocznie postawiony przed sędzią lub innym urzędnikiem uprawnionym przez ustawę do wykonywania władzy sądowej i ma prawo być sądzony w rozsądnym terminie albo zwolniony na czas postępowania. Zwolnienie może zostać uzależnione od udzielenia gwarancji zapewniających stawienie się na rozprawę.

4.

Każdy, kto został pozbawiony wolności przez zatrzymanie lub aresztowanie, ma prawo odwołania się do sądu w celu ustalenia bezzwłocznie przez sąd legalności pozbawienia wolności i zarządzenia zwolnienia, jeżeli pozbawienie wolności jest niezgodne z prawem.

5.

Każdy, kto został pokrzywdzony przez niezgodne z treścią tego artykułu zatrzymanie lub aresztowanie, ma prawo do odszkodowania.

Artykuł 14. Zakaz dyskryminacji

Korzystanie z praw i wolności wymienionych w niniejszej konwencji powinno być zapewnione bez dyskryminacji wynikającej z takich powodów, jak płeć, rasa, kolor skóry, język, religia, przekonania polityczne i inne, pochodzenie narodowe lub społeczne, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie bądź z jakichkolwiek innych przyczyn.

Artykuły Konstytucji RP dotyczące praw do skargi do Trybunału konstytucyjnego

Art. 79. Konstytucji RP

Każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji.

Art. 190. Konstytucji RP

  • Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.

Artykuły Europejskiej Konwencji Praw Człowieka dotyczące praw do skargi do Trybunału konstytucyjnego.

Artykuł 6. Prawo do rzetelnego procesu sądowego

  • Każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej. Postępowanie przed sądem jest jawne, jednak prasa i publiczność mogą być wyłączone z całości lub części rozprawy sądowej ze względów obyczajowych, z uwagi na porządek publiczny lub bezpieczeństwo państwowe w społeczeństwie demokratycznym, gdy wymaga tego dobro małoletnich lub gdy służy to ochronie życia prywatnego stron albo też w okolicznościach szczególnych, w granicach uznanych przez sąd za bezwzględnie konieczne, kiedy jawność mogłaby przynieść szkodę interesom wymiaru sprawiedliwości.
    2. Każdego oskarżonego o popełnienie czynu zagrożonego karą uważa się za niewinnego do czasu udowodnienia mu winy zgodnie z ustawą.
    3. Każdy oskarżony o popełnienie czynu zagrożonego karą ma co najmniej prawo do:
    a) niezwłocznego otrzymania szczegółowej informacji w języku dla niego zrozumiałym o istocie i przyczynie skierowanego przeciwko niemu oskarżenia;
    b) posiadania odpowiedniego czasu i możliwości do przygotowania obrony;
    c) bronienia się osobiście lub przez ustanowionego przez siebie obrońcę, a jeśli nie ma wystarczających środków na pokrycie kosztów obrony - do bezpłatnego korzystania z pomocy obrońcy wyznaczonego z urzędu, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości;
    d) przesłuchania lub spowodowania przesłuchania świadków oskarżenia oraz żądania obecności i przesłuchania świadków obrony na takich samych warunkach jak świadków oskarżenia;
    e) korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie rozumie lub nie mówi językiem używanym w sądzie.

Artykuł 13. Prawo do skutecznego środka odwoławczego

Każdy, czyje prawa i wolności zawarte w niniejszej konwencji zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka odwoławczego do właściwego organu państwowego także wówczas, gdy naruszenia dokonały osoby wykonujące swoje funkcje urzędowe. 

Na podstawie powyższych zestawień można stwierdzić że istnieje bardzo wiele potencjalnych dostosowanych do sytuacji interpretacji uzasadnienia złożenia skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka na decyzje i uzasadnienie podjętą przez Trybunał Konstytucyjny.

Ponadto istnieje nawet możliwość złożenia powtórnej skargi na Polskę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka nawet jeżeli poprzednia skarga skarżącego dotycząca postępowania toczącego się przed sadami I i II instancji niezależnie od tego czy została złożona na postępowanie będące w toku czy bezpośrednio po zakończeniu postępowania i została oddalona przez Europejski Trybunał Praw Człowieka na podstawie nie dostrzegania łamania prawa konwencji przez sądy I i II instancji przez Europejski Trybunał Praw Człowieka jeżeli skarga pierwotna nie dotyczyła postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Bowiem zarówno kwestia oddalania prawa do sądu i środka odwoławczego w postaci oddalenia prawa do skargi do Trybunału Konstytucyjnego łamie prawa do sądu wynikające z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka jak również interpretacja Trybunału Konstytucyjnego wyrażona w uzasadnieniu do rozpatrzonej skargi konstytucyjnej dotycząca podejmowanych przez sądy niższych instancji decyzji i naruszenia praw konstytucyjnych i procesowych strony może być wykorzystana do uzasadnienia łamania praw wynikających z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. W tym przypadku bowiem zmienia się podstawa oceny przez Europejski Trybunał Praw Człowieka kwestii istotnych dla procesów i praw skarżącego jeżeli w procesach I i II instancji sądy uchylały się od rozpatrzenia istotnych kwestii dla sprawy czego Europejski Trybunał Praw Człowieka w pierwszej skardze nie uwzględnił a w przypadku uzasadnienia Trybunału Konstytucyjnego mamy do czynienia z merytorycznym uzasadnieniem dlaczego sądy I i II instancji nie rozpatrzyły kwestii istotnych dla sprawy i właśnie to wytłumaczenie podlega zaskarżeniu do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka jeżeli w wyraźny sposób narusza prawa konwencji.

Na podstawie wszystkiego powyższego istnieją realne szanse postawienia poprzez właściwą argumentacje i właściwe sformułowanie skarg do Trybunału Konstytucyjnego postawienia polskiego wymiaru sprawiedliwości w takiej sytuacji że przy odpowiednio wykazanych tezach i dowodach powstaje albo uzasadnione żądanie uznania naruszenia praw konstytucyjnychstrony przez Trybunał Konstytucyjny albo zaskarżenie wyroku i uzasadnienia Trybunału Konstytucyjnego w Europejskim Trybunale Praw Człowieka w Strasburgu. Należy bowiem pamiętać że skarżymy postępowania Państwa jako całości i postępowanie Trybunału Konstytucyjnego nie jest żadnym wyjątkiem który nie może być zaskarżony do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Pokrewność i zależność praw Konstytucji RP i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka Skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka na Trybunał Konstytucyjny

Podziel się na mediach społecznościowych