Wersja twojej przeglądarki jest przestarzała. Zalecamy zaktualizowanie przeglądarki do najnowszej wersji.

Aktywny przeciw wykluczeniu



Etapy postępowania przed Trybunałem - reguły, koszty, prawa i obowiązki - fakty i mity.

Proszę Państwa – co do kosztów postępowania przed Trybunałem jak i obowiązku posiadania reprezentanta na określonych etapach postępowania wyrosło wiele mitów i plotek  w których kreowany jest obowiązek reprezentacji który ma być teoretycznie gwarantem skuteczności.  Tymczasem jest to fikcja bowiem o kwestii zarówno przyjęcia skargi do rozpatrzenia jak i przy rozpatrzeniu – uznaniu winy Państwa decyduje szereg elementów – nie koniecznie reprezentacja ale przede wszystkim zasadność skargi, argumentacji i dowodów na szkodliwe działanie Państwa jak i w każdym procesie sposób interpretacji skargi przez sędziów Trybunału. Nie ma żadnych reguł  ani oficjalnych statystyk dotyczących tego jak reprezentacja wpływa na wynik procesu. Kreowany często pogląd że większość skarg jest oddalanych z uwagi na brak profesjonalnego sformułowania skargi  przez prawnika jest nieprawdziwy – decyduje bowiem argumentacja a przede wszystkim dowody przeciwko Państwu – większość skarg jest oddalanych jest z uwagi na tak naprawdę brak odpowiedniej zasadności do składania skargi  przeciwko Państwu czyli krótko ujmując braku większych uchybień sądów i instytucji.  Tak samo jak wiele skarg nawet napisanych przez adwokata nie zostało przyjętych do rozpatrzenia, tak samo wiele skarg  napisanych samodzielnie przez skarżących zostało przyjętych do rozpatrzenia i rozpatrzonych bez udziału reprezentanta.  Tak naprawdę więc reprezentant nie jest gwarantem skuteczności podobnie jak w postępowaniu krajowym. Ponieważ postępowanie przed Trybunałem jest bardzo sformalizowane, etapowe a jednocześnie bardzo długie istnieją różne możliwości dotyczące zarówno postępowania samodzielnego, reprezentacji, pokrycia części kosztów reprezentacji przez Trybunał na określonych etapach. Dla osób które rozważają postępowanie przed Trybunałem, nie są zorientowane w tematyce a jednocześnie nie chcą ponosić wysokich kosztów obsługi adwokackiej związanej z podpisaniem umowy na całość reprezentacji przed Trybunałem z profesjonalnym adwokatem a chcą złożyć skargę samodzielnie i  prowadzić sprawę jak najdłużej samodzielnie autor chce zaoferować swoje konkurencyjne usługi mające pomóc w złożeniu skargi do Trybunału.  O kwestiach poszczególnych etapów, praw i obowiązków skarżącego na dalszych etapach postępowania napisałem w dalszej części artykułu.

Proszę Państwa autor oferuje dwie usługi :

- Ocenę akt sprawy  - Ocena akt sprawy lub przedstawionego przez klienta problemu prawnego pod kątem możliwości zaskarżenia postępowania zawiera zarówno ocenę pod kątem możliwości zastosowania oskarżenia o łamanie artykułów konwencji  do danego zagadnienia jak również przedstawienie formalności które muszą być dopełnione dla złożenia skargi. Autor wskazuje konkretne artykuły które można wykorzystać w skardze i sposób uzasadnienia oraz formalną dokumentacje która jest potrzebna do złożenia skargi. Jednocześnie w przypadku braku zasadności złożenia skargi do określonego zagadnienia autor sugeruje jakie przyszłe okoliczności musiałyby być spełnione aby taka zasadność zaistniała. Autor wskazuje jakimi przepisami konwencji może się klient posługiwać w postępowaniu krajowym tak aby z jednej strony wywrzeć nacisk na sądy i instytucje celem przestrzegania konwencji  i zagwarantowania przysługujących klientowi praw wynikających z konwencji jak również w przypadku ich nie zagwarantowania mieć podstawę do złożenia skargi. Usługa ta pozwala w znacznym stopniu zorientować się klientowi we własnej sytuacji pod kątem możliwego zastosowania skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, posługiwania się prawem konwencji w postępowaniu krajowym do czego klient ma pełne prawo, celowości konkretnych posunięć w postępowaniu krajowym dla skuteczniejszego zaskarżenia postępowania jak również w zasadach formalnych samodzielnego formułowania skargi – pozwala więc klientowi na dalsze samodzielne postępowanie na znacznym lub w pewnych okolicznościach również na całościowym etapie skargi i jej rozpatrzenia bez generowania wysokich kosztów obsługi adwokackiej. Warunki usługi w artykule  - Wzór umowy - Ocena akt sprawy.

- Napisanie projektu skargi – autor wykonuje projekt skargi na zlecenie klienta na podstawie udostępnionych przez klienta informacji  i dokumentów pozostawiając klientowi swobodę jej modyfikacji i złożenia we własnym imieniu. Pozwala to więc skarżącemu klientowi na dalsze samodzielne postępowanie na znacznym lub w pewnych okolicznościach również na całościowym etapie skargi i jej rozpatrzenia bez generowania wysokich kosztów obsługi adwokackiej. Warunki usługi -  Wzór umowy - Napisanie projektu skargi.

A teraz przejdę do opisania etapów postępowania w Trybunale i jego potencjalnych kosztów oraz praw i obowiązków skarżącego.

Skarga do Trybunału w Strasburgu a koszty postępowania czyli jak zaoszczędzić – fakty i mity.

Postępowanie przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka jest pozbawione jakichkolwiek formalnych opłat co nie oznacza wcale że jest wolne od kosztów. I nie dotyczy to tylko tak podstawowych kwestii jak koszty korespondencji, tłumaczeń czy też dotarcia do samego sądu i noclegu ale również kwestii reprezentacji która może być w określonych etapach narzucona przez Trybunał jako obligatoryjna lecz i w tym przypadku jest to kwestia dyskusyjna ponieważ Trybunał przewiduje zarówno w uzasadnionych przypadkach możliwości zwolnienia z tego obowiązku jak również pokrycia kosztów reprezentacji a także w pewnych przypadkach rozstrzygnięcia sprawy przed powstaniem obowiązku reprezentacji.

 Jak więc to wygląda w praktyce:

Jedną z podstawowych kwestii związanych z zarówno z procedurą składania i rozpatrywania skargi oraz pomocy prawnej, kosztów postępowania, samodzielności postępowania skarżącego przed Trybunałem jest zrozumienie etapów postępowania oraz określających ją regulacji i warunków.

 

Postępowanie przed Trybunałem składa się z trzech etapów:

 

I Etap - wszczynania postępowania – czyli składania skargi -  na tym etapie nie ma obowiązku ustanowienia pełnomocnika, można wnieść skargę samodzielnie – należy pamiętać jednak o pewnych obostrzeniach -  wiadomym jest że Trybunał w Strasburgu odrzuca 90% skarg.

Postępowanie przed Trybunałem  jest bardzo sformalizowane i osobie, która nie ma gruntownej wiedzy na ten temat będzie bardzo ciężko napisać prawidłową skargę. W formularzu należy wskazać dokładnie wszystkie informacje dotyczące stanu faktycznego, podnoszonych zarzutów, wyczerpania krajowych środków odwoławczych oraz zachowania 6 miesięcznego terminu od ostatecznego wyroku sądu od którego nie ma odwołania. Odrzucenie skargi przez Trybunał może nieść konsekwencje upłynięcia  terminu od ostatniego wyroku na wysłanie kolejnej skargi do Trybunału. Oznacza to, że nie będzie można zwrócić się do Trybunału, nawet gdy uzupełni się braki.

Adwokaci często podnoszą własną umiejętność napisania skargi twierdząc że większość skarg napisanych przez obywateli samodzielnie jest odrzucanych. Nie jest to jednak do końca prawa. Przykładem jest sam autor.  Sam system HUDUC  (system informacyjny Europejskiego Trybunału Praw Człowieka zawierający wyroki spraw już rozstrzygniętych) jest również pełen przykładów skarg samodzielnie złożonych i przeprowadzonych.  Z drugiej strony również wiele skarg napisanych przez adwokatów jest odrzucanych. 

Oczywiście kwestie  właściwej prezentacji i szczegółowości są elementem przesądzającym o przyjęciu skargi nie należy jednak zapominać również o tym że nie każda sprawa nadaje się do Trybunału i musi istnieć wyraźna przesłanka naruszenia prawa konwencji wobec obywatela przez sądy i instytucje oraz dowody na nią (dokumenty, nagrania, wyroki, opinie, zeznania specjalistów itp.). Inaczej rzecz ujmując akta muszą być najpierw ocenione i zinterpretowane odpowiednio pod kątem prawa konwencji  aby wiedzieć w jaki sposób można daną skargę skutecznie wnieść i czy są na to wystarczające przesłanki i dowody.

Takie usługi oferuje autor (ocena akt pod kątem możliwości złożenia skargi).

Jedną z pomijanych często nawet przez adwokatów kwestii jest kwestia zaskarżania postępowań w toku jeżeli istnieją odpowiednie przesłanki (autor napisał o tym w artykule - Wpływ  skargi do Strasburga na postępowanie w toku.) Należy bowiem wziąć pod uwagę to że przy tego rodzaju sprawach kwestia II i III etapu postępowania w Strasburgu może się odwlec przy przyjętej skardze bowiem Trybunał może czekać na reakcje sądu i wyrok krajowy. W takim przypadku interes adwokata który jest zainteresowany uzyskaniem pieniędzy za II i III etap postępowania w Trybunale (a nie tylko za I – napisanie skargi) jest odwleczony w czasie co nie idzie w parze z interesem adwokata. Jednakże w tym przypadku interes adwokata nie idzie w parze z interesem klienta bowiem często z zaskarżenia postępowania w toku wynika szereg korzyści  dotyczących nie tylko zaskarżenia przewlekłości postępowania ale również wpływu na proces krajowy o czym napisał autor w artykule - Wpływ  skargi do Strasburga na postępowanie w toku.

Skargę można napisać w języku polskim a Trybunał odpowiada na tym etapie za jej przetłumaczenie i zrozumienie na własny koszt.

Pozostaje więc najistotniejsza sprawa rzutująca na koszty w dalszym postępowaniu – kto podpisuje się pod skargą – otóż skargę może napisać pokrzywdzony lub reprezentant przy czym tym reprezentantem może być zarówno prawnik jak i osoba nie będąca prawnikiem (rodzina, znajomy).  Często w przypadku aresztu sam pokrzywdzony nie ma nawet możliwości napisania skargi więc Trybunał nie wyklucza złożenia skargi w czyimś imieniu, nie narzuca jednakże obowiązku reprezentacji przez prawnika – przynajmniej na tym etapie. Sęk jednak w tym że w kolejnych etapach również jest możliwość braku posiadania reprezentanta co wpływa na obniżenie kosztów.

Tymczasem adwokat przyjmujący sprawę na etapie napisania skargi chce podpisać umowę również na etap II i III – gdyż zawiązuje on umowę na etapie napisania skargi przez niego osobiście i podpisania się jako reprezentant strony na skardze co obliguje go do reprezentacji na II i III etapie.

Oczywiście nie ma co ukrywać że w tym przypadku jest to koszt od co najmniej kilku do kilkunastu tysięcy złotych.

Ze swojej strony natomiast autor oferuje usługę  - Napisanie projektu skargi – polegającą na sporządzeniu kompleksowej skargi bez przejmowania roli reprezentanta strony czyli bez podpisu  - daje to stronie skarżącej możliwość korekty projektu skargi według własnego uznania, wysyła ona skargę samodzielnie tak jak skargę własnego autorstwa, podpisuje się pod nią i ponosi własną dalszą odpowiedzialność za przyjęcie skargi i dalsze etapy procesowania w Trybunale. Przede wszystkim jednak pozostawia to skarżącego wolnym względem przyszłych wyborów dotyczących postępowania na II i III etapie gdzie skarżący na podstawie własnej wiedzy i umiejętności (w tym językowych) może zarówno wnioskować o samodzielne poprowadzenie własnej reprezentacji, wybrać pomoc prawną lub zgłosić się do Trybunału o pomoc finansową  dotyczącą reprezentacji skarżącego. Ponieważ zaś między przyjęciem skargi a etapem II i III mija sporo czasu skarżący pozostaje przy takim rozwiązaniu i przyjęciu skargi nie związany na tym etapie oczekiwania żadnymi umowami o reprezentacje i kosztami.

Podkreślić również należy konkurencyjną cenę oferowanej przez autora usługi.

 

Etap II zawiadamiania Państwa o skierowanej przeciwko niemu skardze – w tej fazie Reguła 36 ust. 2 nakłada na skarżącego powinność ustanowienia pełnomocnika – ale jest to zalecenie, a nie obowiązek.

W tym etapie następuje wymiana korespondencji między Państwem zaskarżonym Trybunałem a skarżącym – gdzie Trybunał nadaję w określonej kolejności stronom kilkutygodniowe okresy dotyczące ustosunkowania się do stanowiska strony przeciwnej. Oczywiście Państwo twierdzi że nie naruszyło konwencji i będzie oponować – przypomina to nieco wymianę na argumentację w sądzie krajowym dotyczącym zastrzeżenia do opinii specjalistycznej – z tą różnicą że w tym przypadku polski sąd nie może uchylić się od konkretnego zastrzeżenia lub odpowiedzi – więc kwestionujemy nie tylko kwestie z którymi się nie zgadzamy ale akcentujemy również te celowo pominięte.

Należy jednak pamiętać o jednym Trybunał nakłada na strony korespondencje w języku urzędowym Trybunału –angielskim lub francuskim. Więc w tym przypadku można jak najbardziej poprowadzić tą korespondencje samodzielnie lecz należy mieć jednocześnie umiejętności i rozeznanie zarówno w prawie konwencji – co przy przyjętej skardze i dokonanej argumentacji w skardze jest już elementem oczywistym – gdyż z jednej strony skarżący zna postępowanie sądów i instytucji krajowych w swojej sprawie a z drugiej zna treść skargi nawet jeżeli jej sam nie napisał – bowiem przeanalizowanie nawet napisanej na zlecenie skargi i zrozumienie toku argumentacji w stosunku do łamanych artykułów (przedstawienie sprawy, wskazanie łamanych praw, uzasadnienie) leży w jego interesie – jak również świadomość rozumienia kierowanych do niego pism i możliwość sformułowania odpowiedzi co wymaga albo bezpośredniej dostatecznej własnej znajomości języka lub korzystania z pomocy (niekoniecznie prawnika – ale na przykład tłumacza).

Oczywiście na tym etapie postępowanie samodzielne jest jak najbardziej możliwe zależy ono jednak od własnych umiejętności.

Korzystanie z pomocy prawnika lub tłumacza oczywiście generuje koszty – w tym przypadku można się zwrócić do Trybunału o pomoc finansową w pokryciu kosztów reprezentacji i postępowania jednakże jest to element który musi być odpowiednio umotywowany  przed Trybunałem w sposób wskazujący na brak posiadania właściwych środków na reprezentacje. Trybunał może więc pokryć koszty reprezentacji w określonych przypadkach jest to jednak bardzo sformalizowane (potwierdzenie dochodów, kosztów życia  strony)  co nie oznacza że niemożliwe. Pamiętać jednak należy o jednym – każdy oszczędza pieniądze – Trybunał także – nie ma więc 100 procentowej gwarancji zastosowania tego rozwiązania w każdym przypadku.

Na tym etapie istnieje również często pomijana przez adwokatów możliwość zakończenia danego postępowania Trybunału i wydania wyroku już na etapie II. Od bowiem siły argumentacji danej strony przedstawianych właśnie na etapie wymiany korespondencji tzw. odpowiedzi na stanowisko rządu zależy to czy Trybunał podejmie decyzje dotyczącą wydania wyroku w danej sprawie jeżeli Trybunał uzna że skarżący w wystarczająco przekonujący sposób wskazał na uchybienia Państwa a Państwo w nieprzekonujący sposób się wytłumaczyło z danego postępowania wobec obywatela.

Nie jest więc prawdą że każde postępowanie przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka musi się kończyć rozprawą w Strasburgu. Często bowiem proces ten może się skończyć ustaleniem wyroku na podstawie wymiany samej korespondencji.

Trybunał sam w pismach do skarżących których skargi przyjął do rozpatrzenia –sugeruje taką możliwość – dowodem jest załączone pismo kanclerza do autora.

Oczywiście nie ma co ukrywać że w tym przypadku ma to bardzo duży wpływ na koszty  bowiem nie dochodzi do etapu III w którym Trybunał nakłada (ale z wyjątkami) obowiązek ustanowienia pełnomocnika. Na odpowiedź bowiem na stanowisko rządu – skarżący ma określony czas w którym może przygotować samodzielnie lub z niewielką pomocą odpowiednią odpowiedź nie ponosząc kosztów reprezentacji.

 

III etap – etap rozprawy – w tym stadium skarżący ma obowiązek ustanowienia pełnomocnika (Reguła 36 ust. 3 Regulaminu). Wyjątkowo Przewodniczący Izby może zezwolić skarżącemu  na przedstawienie swojej sprawy samodzielnie na rozprawie jeżeli uzna że umiejętności skarżącego dotyczące przedstawienia swojej sprawy zarówno w sposób prawny oraz umiejętności językowe na to pozwalają, lecz może mimo to zastrzec obowiązek pojawienia się na rozprawie adwokata skarżącego. Działa to jednak w dwie strony i również Przewodniczący Izby może odwołać adwokata strony jeżeli uzna że ten nie działa w zgodzie z interesem strony i źle go reprezentuje.

Również na tym etapie mają zastosowania reguły dotyczące możliwości pokrycia kosztów reprezentacji przez Trybunał na takich samych zasadach jak te z etapu II. Oczywiście znów należy wziąć pod uwagę ewentualną oszczędność Trybunału i możliwość wycofania przez niego pomocy lub jej ograniczenia także również w tym przypadku koncepcja przejścia II etapu samodzielnie a III etapu z pełnomocnikiem jest przy odpowiednich umiejętnościach strony na etapie II jak najbardziej korzystna pod kątem kosztowym. Oczywiście kwestie kosztowe nie powinny nikomu również zasłaniać w żadnym przypadku kwestii skuteczności postępowania lecz tak naprawdę skuteczność zależy zarówno od umiejętności adwokata jak również umiejętności samego skarżącego – często natomiast w postępowaniu krajowym zdarzają się przypadki skarg na własnych adwokatów dotyczących ich uchybień i  przegranych z tego powodu procesów więc tak naprawdę posiadanie adwokata i powoływanie się na jego teoretyczną renomę nie stanowi gwarancji sukcesu a wiele zależy od nas samych. Kwestia więc skutecznego samodzielnego prowadzenia sprawy zależy od tego na ile pozwalają nasze umiejętności na danych etapach postępowania.

Oczywiście poza wnioskowaniem o pokrycie kosztów postępowania przed Trybunałem z powodu trudnej sytuacji finansowej przy wygranej sprawie można liczyć na zarządzenie dwóch wcześniej wnioskowanych odszkodowań czyli pokrycia kosztów postępowania przed Trybunałem jak również odszkodowania za doznane krzywdy moralne z tytułu naruszenia praw człowieka. Należy jednakże również podejść do tego w sposób rozsądny oczywiście kwestia odszkodowania nie powinna przysłaniać celu postępowania jakim jest stwierdzenie naruszenia prawa przez Państwo wobec obywatela gdyż wpływa to na wiele różnych aspektów życia w których wcześniej obywatel był dyskryminowany. Nie mniej jednak kwestie zarówno pokrycia kosztów postępowania jak i uzyskania zadośćuczynienia finansowego za doznane krzywdy (wnioski  o wysokość odszkodowania składa się na II etapie postępowania) istnieje. Nie mniej jednak należy pamiętać że zazwyczaj Trybunał zasądza kwotę mniejszą od wnioskowanej. W przypadku np.: naruszenia praw do życia rodzinnego są to kwoty rzędu zazwyczaj  2000-6000 Euro choć zdarzają się odstępstwa – więc można to traktować jako pewną formę ukarania Państwa i finansowej gratyfikacji pokrzywdzonego przez uzyskanie kwoty która ma jakieś znaczenie ale z tytułu wygrania sprawy nie zostanie się milionerem i takie są realia.

Tyle tytułem wyjaśnień względem dalszego postępowania przed Trybunałem. Autor zaprasza wszystkich zainteresowanych do skorzystania z jego pomocy w kwestii oceny akt i wykonania projektu skargi.

Etapy postępowania przed Trybunałem - reguły, koszty, prawa i obowiązki - fakty i mity.

Podziel się na mediach społecznościowych